بسیار می‌شنویم که پناهندگان پس از تحمل مدتی که مسلماً گذراندنش آسان نبوده است، از مهاجرت منصرف شده و به شهر و کشور پیشین خود بازگشته‌اند. در سال‌های اخیر تعداد پناهندگان ایرانی به نسبت سال 2012 پنج برابر شده! با توجه به شرایط فعلی خاورمیانه و کشورهای منطقه، علاوه بر ایران از کشورهای دیگر نیز سیل پناهندگان به ترکیه سرازیر شده است و مسلماً در شرایطی که این تعداد پناهنده برای رسیدگی وجود دارد، کارها سریع پیش نخواهد رفت و وضعیت ایدئال نخواهد بود.

حال سوال اینجاست که چه چیز در پناهندگی، انسان را مجبور می‌کند تا به شرایط قبلی و محیط قبلی، باوجود همان سختی‌هایی که زمانی از آن فرار کرده بود، بازگردد.

چرا پناهندگی در ترکیه راه حل مناسبی نیست؟

پناهنده فردی است که مهاجرت را به‌اجبار و نه به انتخاب پذیرفته است. می‌توان گفت که پناهنده فردی است که به تبعیدی خودخواسته و مادام‌العمر از کشورش رفته است. این تعریف اغلب متوجه افرادی است که با ترس از آزار، شکنجه، جنگ، عقاید سیاسی و مرگ دست‌وپنجه نرم می‌کنند. مسائل نژادی، مذهبی، عقیدتی سیاسی و اجتماعی درتهدید این افراد و هدایت آن‌ها به سمت پناهندگی دخیل است.

طبعاً پذیرش این مسئله از سوی سازمان ملل به مدارک و دلایل محکمی نیاز دارد تا در آن ثابت شود که فرد به‌طورجدی تحت تعقیب این خطرات بوده است.

انتخاب پناهندگی برای هیچ انسانی انتخاب میان خوب و بد نیست. زیرا پناهندگان در تمامی کشورها باری بر دوش دولت است و به همین دلیل از کمترین حقوق شهروندی برخوردار است. می‌توان گفت که در هیچ کشوری وضعیت پناهندگان حتی برابر با وضعیت زندگی ساکنان نیست. این انتخاب میان بد و بدتر است و تنها افرادی را شامل می‌شود که به‌هیچ‌عنوان قادر نیستند در محیط پیشین زندگی خود ادامه حیات بدهند.

مسائل اقتصادی

یک زندگی عادی در ترکیه به ماهی 500 دلار آمریکایی نیازمند است و اغلب پناهندگان از کسب این میزان به‌عنوان درامد عاجزند. بسیار پیش می‌آید که افرادی با شغل‌های رده‌بالا مانند مهندسی با وعده‌های دروغین به‌عنوان پناهنده وارد ترکیه می‌شوند. مسلم است که فرد نه‌تنها قادر نخواهد بود مانند گذشته کار پیداکرده و زندگی کند که مجبور به کارهای سختی مانند کارگری می‌شود.

در ترکیه فشار کاری به شکل معمول از ایران بسیار بیشتر است و ساعات کاری بیشتری برای کارکنان تعریف می‌شود. در این بین هیچ کارفرمایی حق استخدام پناهندگان را ندارد، زیرا آن‌ها کارگر غیرقانونی به شمار می‌آیند. ولی به خاطر دستمزد کمتر و فرار از بیمه کارفرمایان آن‌ها را استخدام می‌کنند و از آن‌ها به‌سختی کار می‌کشند. اگر دولت از این مسئله خبردار شود، پناهنده ممکن است تا 4800 لیر جریمه شود و این مبلغ برای کارفرما چیزی در اندازه 6 هزار لیر است. واضح است که این مبلغ برای کارفرما به‌هیچ‌عنوان با مبلغ جریمه پناهنده قابل قیاس نیست.

از طرفی دیگر شهرهای پناهنده‌پذیر ترکیه شهرهای رده‌بالای این کشور نیستند. به‌هیچ‌عنوان نمی‌توانید پناهنده‌ها را در شهرهای استانبول، آنکارا و آنتالیا پیدا کنید. در شهرهایی مانند اوشاک و نوشهیر امکانات کار حتی برای مردم ساکن آنجا به‌سختی وجود دارد چه رسد به کارگران غیرقانونی. باید بدانید که این وضعیت برای پناهندگان به‌هیچ‌عنوان به‌سرعت تمام نمی‌شود و اغلب تا مشخص شدن تکلیف آن‌ها چیزی بین 4 تا 5 سال زمان می‌برد. این در حالی است که هر فرد خارجی می‌تواند با 5 سال کار قانونی و مجوز کار تحت عنوان مهاجرت قانونی، پس‌ازاین زمان اقامت دائم و بدون مشکل بگیرد.

سوء استفاده از پناه‌جویان

ازآنجایی‌که پناهندگان برای گذران معیشت خود به کار نیازمندند و نمی‌توانند به‌صورت قانونی مشغول به کار شوند، کارفرمایان سودجو از این فرصت استفاده می‌کنند و به آن‌ها حقوق کمتری پرداخت می‌کنند، بیشتر از آن‌ها کار می‌کشند و حتی دیده‌شده است که آن‌ها و مخصوصاً زنان مورد سو استفاده جسمی و جنسی واقع می‌شوند و هیچ مرجعی برای شکایت نمی‌یابند. زیرا این شکایت می‌تواند همراه با اخراج آن‌ها از کشور شود و آن‌ها تمامی این سختی‌ها را به جان می‌خرند تا به کشور گذشته خود بازنگردند.

در این شرایط کسی که وضع اجتماعی سابق برای او چنین بد و خطرناک نبوده، بازگشت را بهتر از ماندن در چنین شرایطی می‌داند که تصمیمی بسیار منطقی است.

محدودیت

هر پناهنده موظف است بین یک الی سه روز در هفته در اداره پلیس یا اداره مهاجرت حاضرشده و با اثرانگشت حاضری بزند. نبود فرد در شهر و نبود چند امضای توالی او، بهانه خوبی به دست پلیس می‌دهد تا او را از کشور اخراج کنند. پیش می‌آید که یک پناهنده مجبور است تا مدت‌ها در یک شهر زندگی کند و به‌اصطلاح زندانی باشد.

چرا افرادی برای پناهندگی تبلیغ می‌کنند؟

در همین ابتدا بگوییم که گرفتن حقوق ماهیانه از سازمان ملل، تبدیل‌شدن به یک شهروند در سریع‌ترین زمان ممکنه، پیدا کردن کار، تعلق یافتن محل زندگی مناسب به‌رایگان و… افسانه‌هایی بیش نیستند که حتی در صورت تحقق نفع زیادی عایدتان نمی‌کند.

پناهندگی اگر یک اضطرار نباشد، مخصوصاً برای خانواده منجر به از دست رفتن تمامی سرمایه و دارایی و زندگی می‌شود و افراد را حتی از حداقل امکانات زندگی پیشین محروم می‌کند.

ولی بااین‌وجود چرا هنوز افرادی هستند که این خیال را در سر دارند و آن را تبلیغ می‌کنند؟ پاسخ ساده است. سودجویی این افراد آن‌ها را به این مسئله وادار می‌کند.

اغلب این افراد کسانی هستند که کسب درامد از درماندگی مردم را به یک شغل تبدیل کرده‌اند. آن‌ها در لباس انسان‌دوستی به شما نزدیک می‌شوند و وعده‌های دروغین درباره بهشت برینی که متأسفانه وجود ندارد می‌دهند و سعی در ترغیب شما برای این امر دارند و از این کسب درامد می‌کنند. اغلب این پرونده‌ها در سازمان ملل رد می‌شود و شما درحالی‌که تمامی سرمایه اولیه‌تان را ازدست‌داده‌اید ناچار به بازگشت خواهید بود و باید در همان وضعیت اولیه خود این بار از صفر شروع کنید.

تبلیغ آشنایان در این خصوص نیز چیزی جز شنیده‌هایشان از شنیده‌های دیگران نیست. شما نمی‌توانید با اعتماد به این حرف‌ها پایه زندگی بهتری را برای خود طرح‌ریزی کنید.

 

Leave a Reply